Chất lượng thực phẩm không chỉ phụ thuộc vào quá trình chế biến mà còn chịu ảnh hưởng bởi cách đóng gói và bảo quản. Bao bì phù hợp giúp hạn chế tác động từ độ ẩm, không khí, ánh sáng hay va chạm trong quá trình vận chuyển, đồng thời tạo điều kiện bảo quản thuận tiện và cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho người tiêu dùng.

Bài viết dưới đây Beevo sẽ giúp bạn phân biệt các loại bao bì đóng gói thực phẩm phổ biến và lựa chọn chất liệu phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Các loại bao bì đóng gói thực phẩm phổ biến hiện nay

1. Bao bì nhựa

Nhựa là một trong những chất liệu xuất hiện phổ biến trong đóng gói thực phẩm nhờ đặc tính nhẹ, linh hoạt và dễ tạo thành nhiều hình dạng khác nhau. Tùy cấu tạo, bao bì nhựa có thể được sản xuất dưới dạng túi, chai, hộp hoặc màng dùng để bao bọc và bảo vệ sản phẩm.

Khả năng chống nước và hạn chế hơi ẩm giúp bao bì nhựa phù hợp với nhiều nhóm thực phẩm, trong đó có thực phẩm đóng gói, thực phẩm chế biến và một số sản phẩm cần độ kín tương đối cao. Một ưu điểm khác là vật liệu này dễ gia công, thuận tiện in ấn và tạo kiểu theo yêu cầu của sản phẩm.

Bao bì nhựa

Xem thêm: Cách đóng gói hút chân không đúng cách

2. Bao bì giấy

Bao bì giấy thường được sử dụng cho các nhóm thực phẩm khô như bánh, kẹo, gạo, bột và một số sản phẩm tương tự. Bề mặt giấy tương đối thuận lợi cho việc in hình ảnh, logo, thông tin sản phẩm nên được nhiều thương hiệu lựa chọn khi cần kết hợp giữa chức năng đóng gói và nhận diện.

Giấy cũng có ưu điểm về khả năng tái chế và thường được xem là một lựa chọn phù hợp với định hướng sử dụng vật liệu có nguồn gốc giấy. Một số dạng bao bì giấy có thể được kết hợp thêm lớp vật liệu khác để tăng khả năng bảo vệ trước độ ẩm.

Bao bì giấy

3. Bao bì thủy tinh

Thủy tinh thường được lựa chọn cho các sản phẩm cần bao bì có tính ổn định và hình thức chỉn chu, chẳng hạn đồ uống, gia vị hoặc một số thực phẩm lên men. Vật liệu này có bề mặt trong suốt, tạo cảm giác trực quan khi trưng bày và tương đối ổn định về mặt hóa học.

Bao bì thủy tinh cũng giúp sản phẩm có diện mạo cao cấp hơn trong một số phân khúc. Tuy nhược điểm dễ nhận thấy là trọng lượng lớn và khả năng chịu va đập kém hơn so với nhiều loại bao bì khác. Khi vận chuyển, chai hoặc hũ thủy tinh thường cần được chèn lót cẩn thận để hạn chế nứt, vỡ.

Bao bì thủy tinh

4. Bao bì kim loại

Bao bì kim loại thường có dạng lon hoặc hộp, được sử dụng cho nhiều loại thực phẩm đóng hộp và đồ uống. Kim loại có độ cứng cao, tạo lớp bảo vệ tốt trước tác động cơ học, đồng thời có khả năng hạn chế ánh sáng và không khí tiếp xúc với sản phẩm khi bao bì được thiết kế phù hợp.

Đây là một lựa chọn thường gặp với cá đóng hộp, sữa đặc, pate, một số loại đồ uống và thực phẩm chế biến. Bề mặt kim loại cũng có thể được in hoặc trang trí để thể hiện hình ảnh, tên sản phẩm và nhận diện thương hiệu.

Bao bì kim loại

5. Bao bì composite và màng ghép nhiều lớp

Bao bì composite là dạng kết hợp từ hai hoặc nhiều vật liệu nhằm tận dụng đặc tính riêng của từng lớp. Thành phần có thể gồm nhựa, giấy, kim loại, nylon hoặc các vật liệu chuyên dụng khác tùy mục đích sử dụng.

Một cấu trúc thường gặp trong bao bì màng ghép là lớp ngoài như PET hoặc BOPP để tạo bề mặt in ấn; lớp giữa có thể sử dụng nhôm (AL) hoặc EVOH nhằm tăng khả năng cản oxy, hơi ẩm và ánh sáng; lớp trong bằng PE hỗ trợ khả năng hàn kín và tạo độ kín cho túi.

Nhờ cấu tạo nhiều lớp, dạng bao bì này có thể đáp ứng những yêu cầu bảo quản cao hơn so với một lớp vật liệu đơn lẻ. Cà phê, gia vị, thực phẩm đông lạnh và nhiều sản phẩm cần hạn chế tác động của môi trường là những nhóm có thể sử dụng bao bì màng ghép.

Đối với thực phẩm viên đông lạnh như cá viên, bò viên, tôm viên hoặc mực viên, nguồn tham khảo cũng ghi nhận các dạng túi thường gặp gồm túi ghép hàn 3 biên kết hợp hút chân không, túi ghép zipper và túi PA/PE hút chân không. Bao bì dành cho nhóm sản phẩm này cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện nhiệt độ thấp, đặc biệt khi sản phẩm được bảo quản ở khoảng -18°C theo yêu cầu của sản phẩm.

Bao bì composite và màng ghép nhiều lớp

6. Bao bì chân không

Bao bì chân không là một giải pháp đóng gói trong đó sản phẩm được đặt vào túi chuyên dụng và rút bớt không khí trước khi hàn kín. Cách đóng gói này giúp giảm lượng không khí tiếp xúc với sản phẩm và thường được áp dụng cho thịt, cá, thực phẩm khô cùng một số loại thực phẩm cần hạn chế tiếp xúc với không khí.

Tùy sản phẩm, túi chân không có thể sử dụng cấu trúc PA/PE hoặc các dạng màng ghép phù hợp. Khi lựa chọn, cần quan tâm đến độ kín của đường hàn, độ bền của túi và điều kiện bảo quản thực tế.

Bao bì chân không

7. Bao bì sinh học và các vật liệu hướng đến khả năng phân hủy

Bên cạnh những chất liệu truyền thống, một số giải pháp bao bì sử dụng vật liệu có nguồn gốc tự nhiên hoặc được định hướng theo khả năng phân hủy cũng ngày càng được quan tâm. Một số nguồn nguyên liệu được nhắc đến gồm bã mía, tinh bột ngô và các vật liệu có nguồn gốc sinh học khác.

Nhóm bao bì này phù hợp với định hướng phát triển sản phẩm và thương hiệu theo hướng giảm phụ thuộc vào một số vật liệu truyền thống. Tuy vậy khả năng sử dụng thực tế vẫn cần được xem xét dựa trên đặc tính của từng loại vật liệu, yêu cầu bảo quản thực phẩm, độ bền và điều kiện vận chuyển.

Bao bì sinh học và các vật liệu hướng đến khả năng phân hủy

Tiêu chí chọn bao bì đóng gói thực phẩm phù hợp

Không có một loại bao bì duy nhất phù hợp với tất cả thực phẩm. Tùy vào trạng thái, đặc tính sản phẩm, điều kiện bảo quản và hình thức vận chuyển, doanh nghiệp cần cân nhắc chất liệu, cấu trúc và cách đóng gói tương ứng. Một lựa chọn phù hợp không chỉ giúp bảo vệ thực phẩm mà còn kiểm soát chi phí, nâng cao hình ảnh sản phẩm và đáp ứng định hướng phát triển lâu dài.

1. Phù hợp với đặc tính của thực phẩm: Bao bì cần được lựa chọn dựa trên tính chất và điều kiện bảo quản của từng nhóm thực phẩm. Hàng khô nên ưu tiên khả năng hạn chế hơi ẩm, không khí và côn trùng; thực phẩm tươi hoặc đông lạnh cần bao bì kín, phù hợp với nhiệt độ bảo quản; sản phẩm dạng lỏng cần chú trọng khả năng chống rò rỉ; còn thực phẩm dễ vỡ nên có thêm lớp đệm hoặc phương án cố định để hạn chế va đập trong quá trình vận chuyển.
2. Chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm: Với bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, chất liệu phải phù hợp với mục đích sử dụng, không làm ảnh hưởng đến chất lượng, mùi vị hoặc trạng thái của sản phẩm. Bao bì cũng cần sạch, nguyên vẹn và có khả năng đóng kín theo yêu cầu bảo quản. Đối với từng loại thực phẩm, nên cân nhắc đặc điểm của vật liệu thay vì chỉ lựa chọn theo giá thành.
3. Tối ưu chi phí sản xuất & vận chuyển: Chi phí bao bì không chỉ nằm ở giá vật liệu mà còn liên quan đến gia công, in ấn, đóng gói, lưu kho và vận chuyển. Kích thước, trọng lượng và độ bền nên được tính toán phù hợp với sản phẩm để tránh sử dụng vật liệu quá mức hoặc làm tăng khối lượng kiện hàng không cần thiết. Mục tiêu là cân bằng giữa khả năng bảo vệ thực phẩm và tổng chi phí trong suốt quá trình lưu thông.
4. Tính thẩm mỹ & khả năng nhận diện thương hiệu: Bao bì là điểm tiếp xúc trực tiếp với người mua nên cần có thiết kế rõ ràng, dễ nhận biết và phù hợp với hình ảnh sản phẩm. Tên sản phẩm, logo, hình ảnh cùng các thông tin cần thiết nên được thể hiện dễ đọc. Chất liệu cũng cần tương thích với phương pháp in để màu sắc, hình ảnh và nhận diện thương hiệu được thể hiện nhất quán.

Ngoài ra khi lựa chọn bao bì, có thể cân nhắc giấy, vật liệu tái chế hoặc các vật liệu có nguồn gốc sinh học tùy theo đặc điểm sản phẩm. Tuy yếu tố môi trường không nên được xem xét tách rời khỏi khả năng bảo quản và vận chuyển.

Bao bì cần được lựa chọn dựa trên tính chất và điều kiện bảo quản

Trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết về các loại bao bì đóng gói thực phẩm phổ biến cùng những tiêu chí lựa chọn tối ưu cho doanh nghiệp. Việc sử dụng giải pháp bao gói phù hợp không chỉ bảo vệ chất lượng sản phẩm mà còn gia tăng uy tín thương hiệu trên thị trường. Nếu bạn đang tìm kiếm dịch vụ đóng gói thực phẩm chuyên nghiệp, hãy liên hệ ngay với Beevo để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng nhất.